Moodle en de leerstijlen van Kolb

kolb-leerstijlenIk weet even niet goed wat ik moet denken over de leerstijlen van Kolb en in welke mate je hier rekening moet/kan houden met je (digitaal) didactisch ontwerp van je Moodle cursussen. Vandaar dat ik een aantal gedachten, ideeën en ervaringen opschrijf en hoop dat jullie je reacties geven.

Net na de oprichting van Avetica in 2003 was ik betrokken bij een opleidingstraject van docenten waar ik zelf de digitaal didactische kant mocht verzorgen. Kolb was het helemaal en ook in andere projecten die volgden draaide alles rondom het rekening houden met de leerstijlen. Welke rol de leerstijlen in de ELO had, kwam niet eens ter sprake.

In 2007 werd ik gevraagd in een acquisitietraject om een Moodle cursus te ontwerpen die rekening hield met de leerstijlen van Kolb. De onderwijskundige was (gelukkig) tevreden over het resultaat, maar de Moodle cursussen die het opleidingsinstituut in de jaren daarna ging ontwikkelen, waren vooral gevuld met PDF documenten, soms afgewisseld met een opdracht of feedbackformulier. Tussen willen, kunnen en doen zit blijkbaar een groot gat.

Ondertussen begonnen ook de kritische geluiden te komen over Kolb. Het model is nooit wetenschappelijk bewezen, wat overigens niet wil zeggen dat het niet effectief kan zijn. En ik weet sinds kort dat op de universiteit bij de opleiding onderwijskunde de leerstijlen van Kolb worden uitgekotst.

Het werd mij ook steeds meer duidelijk dat er grofweg drie soorten groepen docenten waren:

  1. Docenten die vinden dat studenten alleen maar moeten leren via hun eigen favoriete leerstof en zich in allerlei bochten wringen om de leerstof op vier verschillende manieren aan te bieden.
  2. Docenten die Kolb wel snappen en zorgen dat alle leerstijlen worden aangeboden én doorlopen in de juiste volgorde om zo tot het beste leerresultaat te komen
  3. Docenten die niets met Kolb doen en gewoon doen wat ze al jaren doen

Wat vind ik zelf van Kolb bij het didactisch ontwerpen van cursussen? Een paar opmerkingen:

  • Studenten moet een bepaalde mate van zelfkennis hebben over hun eigen leerproces zodat ze goed kunnen bepalen waar ze in de leerstijlencirkel beginnen om tot een goed leerresultaat te komen. Je moet als docent bepalen of je studenten deze werkwijze wel aankunnen of het aanleren van deze nuttige competentie mee kunt nemen in je curriculum.
  • Als je de leerstof in vier leerstijlen wilt aanbieden, ben je veel ontwikkeltijd kwijt. Ik zie dat docenten niet doen (oa vanwege werkdruk) en cursusontwikkelaars ook niet zo snel vanwege de hoge ontwikkelkosten.
  • Door het gebruik van ICT is het aanbieden van verschillende leerstijlen wel een stuk makkelijker geworden. In een klassikale situatie is rekening houden met leerstijlen vaak organisatorisch erg lastig (goed klassenmanagement is ook een vak apart).
  • Didactisch ontwerpen met Kolb vergt een leerlinggerichte houding. Dit botst met het docentgestuurde onderwijssysteem waarin we nog zitten.
  • Veel e-learningcontent (vaak SCORM) is instructiegericht en technisch gezien kunnen zij vooral maar éénn leerstijl bedienen.

Hoe zou ik zelf de leerstijlen integreren in Moodle? De makkelijke oplossing is alle verschillende opdrachten gestructureerd in Moodle te zetten met een uitleg in welke volgorde ze te doorlopen zijn. Minder makkelijk, maar wellicht wel beter is gebruik te maken van de extra profielveld waar de student zijn/haar favoriete leerstijl invult en op basis van ‘voorwaardelijke toegang‘ de activiteiten in Moodle wel of niet zichtbaar zijn.

Zoals eerder gezegd, ik hoop op jullie reacties over de (on)zin van Kolb en of je hier wel of niet gebruik van maakt.